Specjalistka z Politechniki Opolskiej zbada potencjał przeciwbakteryjny śląskiej gliny leczniczej

14 grudnia 2020, 12:33

Dr Izabela Spielvogel z Politechniki Opolskiej (PO) zajmie się oceną potencjału przeciwbakteryjnego historycznych pokładów śląskiej gliny leczniczej. Badaczka należy do grona 7 naukowców z PO, którzy dostali grant MINIATURA. Spielvogel zaznacza, że narastająca oporność patogenów jest światowym problemem. Jej prace są rozwinięciem badań odkrywcy śląskich glin leczniczych - żyjącego w XVI w. lekarza i geologa Johannesa Monatanusa.



Gwiazda PicII-503 zawiera unikatowe informacje o II populacji gwiazd

31 marca 2026, 10:18

Gwiazda PicII-503 to obiekt jedyny w swoim rodzaju. Położona na obrzeżach galaktyki karłowatej Pictor II zawiera skrajnie mało żelaza, o ponad 40 000 razy mniej niż Słońce. To sygnatura świadcząca o tym, że PicII-503 należy do jednej z pierwszych populacji gwiazd, jakie powstały po Wielkim Wybuchu. Badający ją astronomowie zauważyli też, że występuje w niej olbrzymia ilość węgla, dzięki czemu niezwykła gwiazda jest też brakującym elementem łączącym bogate w węgiel gwiazdy w halo Drogi Mlecznej z bardzo starymi galaktykami karłowatymi.


Kamienne narzędzia są o dziesiątki tysięcy lat starsze, niż sądziliśmy

25 marca 2021, 08:32

Kamienne narzędzia najstarszych dobrze udokumentowanych kultur – olduwajskiej i aszelskiej – są prawdopodobnie o dziesiątki tysięcy lat starsze niż sądzono. Takie wnioski płyną z badań zespołu kierowanego przez doktora Ivana Jaricia z Centrum Biologii Czeskiej Akademii nauk oraz doktorów Alastaira Keya i Davida Robertsa z Wydziału Antropologii University of Kent.


Neandertalczycy z Jaskini Stajnia. Pierwsze badania mDNA wielu mieszkających tam osób

22 kwietnia 2026, 08:21

W Jurze Krakowsko-Częstochowskiej znajduje się Jaskinia Stajnia, jedno z najważniejszych stanowisk neandertalskich w Europie Środkowej. Przez dziesiątki tysięcy lat zachowały się w niej nie tylko kości i narzędzia, ale coś cenniejszego – DNA ludzi, którzy żyli tu przed ostatnim zlodowaceniem. Na łamach Current Biology ukazał się właśnie artykuł First multi-individual Neanderthal mitogenomes from north of the Carpathians, którego autorzy – w tym naukowcy z Uniwersytetu Wrocławskiego i Polskiej Akademii Nauk – donoszą o pierwszym udanym odczytaniu kompletnych genomów mitochondrialnych (DNA dziedziczonego po matce) od wielu neandertalczyków z jednego stanowiska na północ od Karpat.


Niemal wszystkie lodowce na Ziemi tracą masę, a tempo utraty lodu przyspiesza

4 maja 2021, 10:00

Międzynarodowy zespół naukowy, w skład którego weszli uczeni ze Szwajcarskiego Instytutu Technologicznego w Zurichu (ETH Zurich), wykazał, że niemal wszystkie ziemskie lodowce tracą masę, a tempo utraty lodu przyspiesza. To najszerzej zakrojone i najbardziej dokładne badania tego typu. To również pierwsze badania, w których uwzględniono wszystkie lodowce na Ziemi


Wiemy, kim byli chrześcijanie w pogańskim Wilnie

15 lipca 2026, 13:25

Przed przyjęciem chrztu przez Litwę w 1387 roku Wilno uchodziło za miasto pogańskie. Jednak w centrum miasta, przy ulicy Bokšto, odkryto cmentarzysko funkcjonujące od drugiej połowy XIII do XIV wieku, na którym praktykowano pochówek szkieletowy zgodny z tradycją chrześcijańską. Zmarłych układano na wznak, na osi wschód–zachód, a w ich grobach archeolodzy znaleźli krzyże i enkolpiony (relikwiarze). Ponad pięćset zachowanych grobów wiąże się z tzw. civitas Ruthenica, dzielnicą ruską wzmiankowaną w kronice Wiganda z Marburga z 1383 roku. Naturalnym jest więc pytanie o pochodzenie tamtejszej ludności. Czy byli to migranci, czy też populacja miejscowa, która przyjęła prawosławie.


Na 150 lat przed Kolumbem w jego rodzinnym mieście wiedziano o Ameryce

9 października 2021, 18:00

Profesor Paolo Chiesa, ekspert od średniowiecznej literatury łacińskiej, twierdzi, że na 150 lat przed Krzysztofem Kolumbem żeglarze z Genui, rodzinnego miasta odkrywcy, wiedzieli o istnieniu Ameryki Północnej. Według uczonego, w średniowiecznym dziele odkrytym w 2013 roku jego autor, mnich z Mediolanu Galvaneus Flamma, zawarł informacje o Ameryce.


Mamy pierwszy materialny dowód na karne obcinanie nosa w dawnych Chinach?

11 września 2026, 07:26

Jedną z kar stosowanych w dawnych Chinach – i nie tylko tam – było obcięcie nosa. Jest ona wspominana już we wczesnej chińskiej starożytności i wymieniania wielokrotnie w różnych tekstach, jednak dotychczas nie dysponowaliśmy materialnymi dowodami na jej istnienie. Kobieta, której szczątki odkryto na cmentarzysku w środkowych Chinach przeżyła rozległe okaleczenie. Uszkodzone kości zdążyły się zagoić, zatem uraz nie był bezpośrednią przyczyną jej śmierci.


© Silenceofnightlicencja: Creative Commons

Jak głos z zaświatów

28 marca 2008, 10:30

Naukowcy znaleźli i odtworzyli najstarsze na świecie nagranie ludzkiego głosu. O 17 lat wyprzedza ono datę wynalezienia przez Edisona fonografu.


Pochodzenie pierwszych rolników jest bardziej skomplikowane, niż się wydawało

18 maja 2022, 08:36

Dotychczas wiele dowodów genetycznych wskazywało na to, że pierwsi europejscy rolnicy byli potomkami społeczności łowiecko-zbierackich z Anatolii. Jednak najnowsze badania wskazują, że pochodzenia tych rolników nie można przypisać jednemu tylko regionowi.


Zostań Patronem

Od 2006 roku popularyzujemy naukę. Chcemy się rozwijać i dostarczać naszym Czytelnikom jeszcze więcej atrakcyjnych treści wysokiej jakości. Dlatego postanowiliśmy poprosić o wsparcie. Zostań naszym Patronem i pomóż nam rozwijać KopalnięWiedzy.

Patronite

Patroni KopalniWiedzy